Blue Flower

Ο πόνος, ιδιοδεκτικός ή νευροπαθητικός, αποτελεί ένα σημαντικό σήμα που υποδηλώνει ότι κάποιο μέρος του σώματος έχει υποστεί βλάβη. Ωστόσο είναι δυνατόν μετά από τραύμα του νευρικού συστήματος ή έκθεση σε επώδυνο ερέθισμα, ο πόνος να επιμένει παρά την απουσία κάποιας εξελισσόμενης ιστικής βλάβης. Στην περίπτωση αυτή ο πόνος χαρακτηρίζεται βασικά νευροπαθητικός και συνδέεται με βλάβη του κεντρικού ή περιφερικού νευρικού συστήματος με αποτέλεσμα την ανώμαλη κεντρομόλο προώθηση αισθητικών ερεθισμάτων.

Σε περιπτώσεις ασθενών με χρόνιο πόνο που δεν αποδίδουν τα παυσίπονα ή άλλες συντηρητικές μέθοδοι, εφαρμόζονται τεχνικές όπως:

α) εμφύτευση επισκληριδίου διεγέρτη του Νωτιαίου Μυελού (Spinal Cord Stimulation ή SCS) σε ασθενείς με σύνδρομο αποτυχημένης επέμβασης στη μέση (Failed back surgery syndrome), ανθεκτική στηθάγχη, ισχαιμικού άλγους άκρων από περιφερική αγγειακή νόσο και σύνδρομο σύμπλοκου περιοχικού πόνου (complex regional pain syndrome).

β) εμφύτευση υποδόριων ηλεκτροδίων (Peripheral Subcutaneous Field Stimulation ή PSFS), σε ασθενείς με χρόνιο οσφυϊκό άλγος, αυχεναλγία, κεφαλαλγία, μετατραυματικό δερματικό άλγος, μεθερπητική νευραλγία, κ.ά. Η εφαρμογή της ηλεκτρικής διέγερσης στο χρόνιο φαρμακοανθεκτικό πόνο βασίζεται βασικά στη θεωρία της πύλης εισόδου (Gate theory) που διατυπώθηκε το 1965 από τους Melzack & Wall και προσδιορίζει τα οπίσθια κέρατα του νωτιαίου μυελού ως κομβικά σημεία για την κεντρική μεταβίβαση επώδυνων ερεθισμάτων. Ωστόσο ένα πλήθος άλλων υποθέσεων έχουν διατυπωθεί για τους μηχανισμούς δράσης του ηλεκτρικού ρεύματος στο ανθρώπινο σώμα. Οι εμφυτεύσεις μόνιμων ηλεκτρικών διεγερτών απαιτούν την πραγματοποίηση περιόδων δοκιμαστικών ερεθισμών με προσωρινά ηλεκτρόδια και μέση βελτίωση πόνου > 50% (numerical rating scale) κατά τη διάρκεια αυτών. Οι επιπλοκές της μεθόδου είναι λιγοστές και εύκολα αντιμετωπίσιμες.

Άλλες μέθοδοι αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου είναι:

γ) πραγματοποίηση φλοιϊκής εγκεφαλικής διέγερσης για την αντιμετώπιση του χρόνιου νευροπαθητικού πόνου από μέλος φάντασμα, μεθερπητική νευραλγία, χρόνια νευραλγία τριδύμου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο κ.ά. Η διέγερση πραγματοποιείται στην κινητική περιοχή (motor cortex) ή στην αισθητική περιοχή (sensory cortex) ή και στις δύο περιοχές (bifocal stimulation) και μπορεί να είναι επισκληρίδια ή υποσκληρίδια. Στην Νευροχειρουργική κλινική έχει εφαρμοσθεί επιτυχώς η μέθοδος της ενδοσκληρίδιας δι-περιοχικής κινητικής και αισθητικής διέγερσης και τα αποτελέσματα έχουν δημοσιευθεί.

δ) πραγματοποίηση εν τω βάθει εγκεφαλικής διέγερσης σε ασθενείς με χρόνιο νευροπαθητικό πόνο. Οι στόχοι που επιλέγονται είναι ο αισθητικός θάλαμος (ventro-posteromedial – VPM ή ventro-posterolateral – VPL) και η έσω κάψα (internal capsule – IC) σε ασθενείς με πόνο συνήθως από διελκυσμό του βαχιονίου πλέγματος ή άλλες περιφερικές νευροπάθειες και απώλεια της αισθητικής συνιστώσας (deafferentation pain), και η φαιά ουσία πέριξ του υδραγωγού (periaqueductal gray – PAG) ή πέριξ του κοιλιακού συστήματος (periventricular gray – PVG) σε ασθενείς με ιδιοδεκτικό ή νευροπαθητικό περιφερικό πόνο.

ε) εμφύτευση αντλίας συνεχούς ενδοραχιαίας έγχυσης αναλγητικών φαρμάκων όπως η μορφίνη και η ziconotide με αντλίες όπως στα πλαίσια ανακουφιστικής θεραπείας καρκινοπαθών. στ) χειρουργική μικρο-αγγειακή αποσυμπίεση νεύρων, όπως τριδύμου (V) σε ασθενείς με νευραλγία τριδύμου, προσωπικού νεύρου (VII) σε ασθενείς με ημίσπασμο προσώπου, γλωσσοφαρυγγικού νεύρου (IX) σε ασθενείς με γλωσσοφαρυγγική νευραλγία κ.ά.